Báo cáo của HumanITy cho Ủy ban Thông tin Thư viện

Củng cố truy cập vào thư viện dựa vào dịch vụ CNTTVT cho người khiếm thị. Báo cáo số 3.
Đặc thù kỹ thuật máy tính và tổng kết các kiến nghị.

Đặc thù kỹ thuật của máy móc phục vụ người khiếm thị

Giới thiệu

Phần này sẽ thu thập tất cả các thông tin của các phần trước và cho biết những đặc điểm kỹ thuật của các máy tính phục vụ người khiếm thị cần phải được trang bị những phần cứng và phần mềm cần thiết nào. Danh mục các nhà cung ứng có trên trang web của Trung tâm CNTT (CITA) tại: www.itpolicy.gsa.gov/cita/vend_sort.htm#Braille_output

Đặc điểm kỹ thuật của máy tính

Tối thiểu 500 MHZ sẽ đảm bảo độ bền sử dụng

RAM: 128 megabytes
Dung lượng ổ cứng: tối thiểu 8 gigabytes

Nhiều cổng USB sẽ cho phép mở rộng phần cứng cũng như nối kết mạng

Hệ điều hành

Windows NT/2000

Tính năng hỗ trợ truy cập

Hỗ rợ thêm các ứng dụng khác


Đọc màn hình  (Jaws hay Window-eyes)

Phần mềm quét (Kurzweil)

Phần mèm dịch chữ Braille cho chữ Braille in


Hỗ trợ phóng to màn hình

Tối thiểu là 19 inch (không có ích cho người bị mù hoàn toàn)

Thiết bị ngoại vi

Bộ chữ Braille cho từng máy tính
1 máy in chữ Braille nổi in qua mạng

chuột có thể điều chỉnh cho các máy tính
Máy quét cho phép chuyển văn bản thường thành chữ Braille/ hay âm thanh

Mạng máy tính và các máy trạm phải có những khả năng sau:

Buộc phải

  • An ninh
  • Tùy biến
  • Bảo mật cho cá nhân hay dùng tài khỏan theo nhóm
  • Đăng ký sử dụng
  • Giám sát cài đặt các ứng dụng  

Ứng dụng phần mềm thông thường

  • Xử lý văn bản
  • Duyệt web
  • Hiệu đính/ xem hình ảnh
  • Xử lý bảng biểu
  • Thư điện tử

Khả năng đa phương tiện

  • Card âm thanh, loa
  • Tai nghe
  • Màn hình 15 inch độ phân giải  800 x 600

Cài đặt các ứng dụng và công cụ bảo trì mạng

Ổ lưu

  • Đĩa cứng, tối thiểu 4 GB
  • Ổ CD Rom tốc độ cao
  • Ổ mềm, 1.44 MB

Truy cập Internet

  • Kết nối cấp T1 truy cập vào mạng toàn cầu.

Truy cập mạng

  • Mang nội bộ 100 base-T Ethernet
  • Truy câp vào trang của mạng Intranet
  • Lưu lại các chế độ cài ứng dụng và truy cập

Phải có

  • Màn hình 17 inch độ phân giải 1024 x 768
  • Ethernet 100 base-T tốc độ cao
  • Khả năng lưu chế độ hỗ trợ.
  • Các thiết bị đầu vào và đầu ra chuyên biệt. Như chuột, loa, hay chữ Braille.

Nên có

  • Ổ ZIP drive để lưu tải các tệp tin lớn
  • Ổ cứng lớn để có thể xem phim hay các tệp tin lớn
  • Máy quay hình kỹ thuật số để có thể ứng dụng học từ xa hay hội nghị
  • Loa hay microphone để phát/ ghi âm trực tiếp
  • Màn hình 19 inch hay 21 inch độ phân giải cao hơn 1024 x 768.
  • Ổ DVD ROM để truy cập các tệp tin độ phân dung lượng lớn
  • Ổ CD ROM để có thể lưu trữ cho cá nhân người sử dụng
  • Khả năng truy cập từ bên ngoài
  • Khả năng tải hay lưu các ứng dụng truy cập từ mạng .

Đề nghị

Phát hiện

Mục đích chung của báo cáo này là điều tra khả năng công nghệ cho phép người khiếm thị điều chỉnh các tính năng trên máy trạm theo nhu cầu sử dụng của họ trên mạng máy tính thư viện trong tương lai về sau theo cách đó các nhu cầu đặc biệt của họ được đáp ứng. Hơn nữa, để có thể lấy lại các tính năng cài đặt này mỗi lần mà người khiếm thị quay lại dùng máy trên mạng.

Cuộc điều tra này cho thấy mục đích này rất dễ dàng có thể đạt được thậm chí ngay với chính công nghệ hiện nay.

Hệ điều hành

Microsoft Windows NT là hệ điều hành phục vụ cho Người khiếm thị được ưa chuộng nhất do có nhiều ứng dụng hỗ trợ truy cập và lưu lại các định tính đó. Windows NT là sự chọn lọc tự nhiên do có nhiều điểm nổi trội có thể hỗ trợ nhiều cho người sử dụng bị khiếm thị, và có tính năng mạnh để lưu lại hồ sơ sử dụng tính năng máy cho từng cá nhân. Đặc tính này cho phép người khiếm thị lưu lại các đặc điểm máy tính họ sử dụng và cho phép lưu hành trên mạng. Chọn các phương tiện của Windows NT là cũng đạt được các yêu cầu thiết kế riêng biệt.

Ứng dụng

Các ứng dụng phần mềm yêu cầu cần phải có để phục vụ người khiếm thị:

Các thành phần trong hệ điều hành Windows (có sẵn)

  • Tiện ích đọc màn hình
  • Phóng lớn màn hình
  • Các loại bàn phím : trên màn hình, StickyKeys, FilterKeys, ToggleKeys, MouseKeys, SerialKeys
  • Bộ chỉnh âm thanh SoundSentry, ShowSounds
  • Hiển thị bộ chỉnh độ tương phản màu sắc  

Ứng dụng khác

  • Đọc màn hình (Jaws, Dolphin UK hay Window-eyes)
  • Phần mềm quét (Kurzweil)
  • Chuyển dịch sang chữ Braille để in ấn  

Phần cứng máy tính

  • 500 MHz CPU để đảm bảo độ bền
  • 128 MB of RAM
  • dung lượng phần cứng tối thiểu 8 GB
  • nhiều cổng USB để mở rộng việc sử dụng các phần cứng cũng như nối kết mạng
  • Màn hình 19 inch 

Ngoại vi

  • Hiển thị chữ Braille cho các máy
  • In chữ Braille qua mạng
  • Chuột tùy biến cho mỗi máy
  • Máy quét cho phép truy xuất âm thanh hay chuyển qua chữ Braille hay số hóa

Ứng dụng mạng

Máy tính dùng cho người khiếm thị phải nối đường truyền tốc độ cao. Chuẩn hiện nay là 100 base-T Ethernet, nhờ vào giá thành một số phần cứng hạ nhanh của phần cứng mạng. Cho phép chuyển thông tin qua mạng ở tốc độ là 100 MBps, đủ nhanh để ứng dụng được cùng làm việc chung hay tổ chức họp qua mạng.

Mạng máy tính cho phép người khiếm thị chia sẻ các thiết bị ngọai vi đắt tiền như máy in nổi.

Windows NT server điều hành mạng sẽ cho phép lưu hồ sơ sử dụng máy của cá nhân kể cả những ứng dụng hay các tính năng họ chỉnh sửa giao diện theo tùy thích của cá nhân) được lưu trên máy chủ và cho phép truy cập từ bất cứ máy trạm nào trong suốt phiên làm việc trên mạng.

Người khiếm thị phải được biết đến các mức độ chỉnh của các đối tượng sử dụng máy trên mạng để tự chọn ứng dụng thích ứng vói những điều chỉnh sẵn. Người sáng mắt phải sử dụng các chế độ bắt buộc để giảm thiểu dung lượng của máy chủ cũng như lưu lượng giao thông trên mạng.

Persistent Storage of Application Settings

Các ứng dụng khác đòi hỏi phải tham khảo hướng dẫn của thiết kế Microsoft Windows. Cụ thể là các thông số chỉnh sửa phải lưu trên CSDL của Windows Registry. Nếu các yêu cầu phải theo hồ sơ yêu cầu của khách hàng thì buộc phải nhắm đến dung lượng và khả năng lưu hành các cài đặt ứng dụng vào hay từ máy chủ.

Sự triển khai ban đầu có thể thực hiện chỉ trên mạng nội bộ (LAN). Phục vụ trong nội bộ một thư viện và các ứng dụng đó chỉ có thể khi truy cập vào mạng LAN.

Các cố gắng đang từng bước được thiết kế để có thể thực hiện trên mạng ảo để chia sẻ các tính năng cài đặt sẵn trên Internet hay qua mạng thư viện quốc gia.

Các công việc sắp tới

Cuộc nghiên cứu này không dừng lại ở đây mà một vài vấn đề nữa cần có thêm nhiều cuộc nghiên cứu sắp tới.

Quan trọng nhất là khảo sát phỏng vấn người sử dụng là đối tựơng bị khiếm thị phải được thực hiện. Những cuộc phỏng vấn này chú trọng vào kỹ năng sử dụng máy tính và cố gắng đánh giá xem xét kết quả của các lớp tập huấn để yêu cầu thêm cách thức phá vỡ các rào cản trong hệ thống máy tính cho người sử dụng.

Thứ hai, phỏng vấn nên thực hiện cho các cán bộ thư viện hiện đang quản lý chương trình truy cập công bằng. Cũng nên thực hiện tham khảo ý kiến các người tham dự dự án những người quản lý và điều hành dự án hàng ngày về tất cả các vấn đề bảo trì dài hạn hay tập huấn.

Nghiên cứu thử nghiệm nên lắp đặc các yếu tố cấu thành mạng và máy tính đơn cũng như các cách thức liên điều hành truy cập. Một mạng Windows NT nhỏ gồm 4 máy tính có kết nối thiết bị ngoại vị như máy in chữ nổi và một máy chủ. Các nhà cung ứng phần mềm cũng như phần cứng nên được mời đến để được nghe đánh giá sản phẩm của họ và tạo mối quan hệ cộng tác trong tương lai.

Cuộc thử nghiệm Microsoft Windows 2000 chưa xong vì Windows 2000 hiện chưa được xuất bản kịp thời để đưa vào báo cáo.

 Thư viện Khoa Học Tổng Hợp thành phố Hồ Chí Minh